Thanh toán xuyên biên giới đạt 10% vào 2030, khối lượng 33 nghìn tỷ USD/năm

Báo cáo của Morph cho biết stablecoin đã xử lý 33 nghìn tỷ USD giá trị giao dịch on-chain trong năm 2025, vượt tổng lưu lượng thanh toán hằng năm của Visa và Mastercard.

Con số này làm nổi bật tốc độ mở rộng của hạ tầng thanh toán bằng stablecoin, đồng thời đặt ra câu hỏi quan trọng: mức “khối lượng giao dịch” đang đo điều gì, và liệu stablecoin có thể tiến tới vai trò lớn hơn trong thanh toán xuyên biên giới giai đoạn 2030 hay không.

Stablecoin đạt “quy mô giao dịch” 33 nghìn tỷ USD trong năm 2025

33 nghìn tỷ USD là tổng giá trị các chuyển khoản stablecoin được quyết toán on-chain trong năm 2025 và tăng 72% so với năm trước.

Theo báo cáo, mốc 33 nghìn tỷ USD vượt lưu lượng thanh toán thẻ hằng năm của Visa (15,7 nghìn tỷ USD) và Mastercard (9,8 nghìn tỷ USD) cộng lại. Đây là so sánh về “thông lượng” xử lý giá trị giao dịch, không phải so sánh doanh thu hay lợi nhuận của các doanh nghiệp.

Về dòng giao dịch theo từng đồng, USDC xử lý 18,3 nghìn tỷ USD trong năm, còn USDT đạt 13,3 nghìn tỷ USD. Điểm đáng chú ý là USDT vẫn dẫn về vốn hóa với 187 tỷ USD, nhưng USDC lại ghi nhận lượng giá trị luân chuyển qua mạng lớn hơn trong giai đoạn được thống kê.

Cách hiểu đúng về “khối lượng giao dịch” stablecoin on-chain

Khối lượng giao dịch hằng năm trong crypto là tổng giá trị các lần chuyển khoản đã ghi nhận, nên một đồng tiền có thể bị tính lặp nếu luân chuyển nhiều lần.

Báo cáo nhấn mạnh chỉ số này không đồng nghĩa “33 nghìn tỷ USD hoạt động kinh tế độc nhất”. Nếu cùng một lượng stablecoin được chuyển qua nhiều ví hoặc di chuyển giữa các hoạt động khác nhau, giá trị đó sẽ được cộng dồn mỗi lần phát sinh giao dịch, khiến số liệu tiêu đề có thể lớn hơn cách hiểu trực giác của người đọc.

Riêng quý IV/2025, khối lượng stablecoin đạt 11 nghìn tỷ USD, tăng từ 8,8 nghìn tỷ USD ở quý III/2025. Khối lượng theo tháng đạt đỉnh 1,25 nghìn tỷ USD vào tháng 8/2025, trong khi số ví stablecoin hoạt động tăng 53% và vượt 30 triệu.

Vì sao Morph dự báo stablecoin có thể chiếm 5–10% thanh toán xuyên biên giới vào 2030

Morph dự báo stablecoin có thể xử lý 5–10% thanh toán xuyên biên giới toàn cầu vào năm 2030 và tổng vốn hóa thị trường vượt 1,9 nghìn tỷ USD.

Dự phóng này gắn với đà mở rộng ứng dụng trong thanh toán doanh nghiệp. Dữ liệu trong báo cáo cho thấy thanh toán B2B bằng stablecoin tăng từ dưới 100 triệu USD mỗi tháng vào đầu 2023 lên hơn 6 tỷ USD mỗi tháng vào giữa 2025.

Phần B2B hiện chiếm khoảng 60% “khối lượng stablecoin gắn với kinh tế thực”, và 77% người dùng doanh nghiệp cho biết mục đích chính là thanh toán cho nhà cung cấp. Morph cũng nêu ổn định lợi thế vận hành như khả năng quyết toán 24/7 và giảm phụ thuộc chuỗi ngân hàng đại lý.

Bối cảnh sử dụng thường được mô tả là các tuyến chuyển tiền và thương mại nơi chuyển khoản truyền thống có thể mất 2–5 ngày làm việc. Khi hạ tầng chuyển đổi giữa tiền pháp định và stablecoin mở rộng, việc dùng stablecoin trong dòng tiền xuyên biên giới trở nên khả thi hơn về mặt vận hành.

Những điều kiện then chốt để dự báo thành hiện thực

Để chạm ngưỡng cao của dự báo (10%), yếu tố quyết định là khung pháp lý rõ ràng và mạng lưới đổi tiền pháp định (on/off-ramp) đủ rộng ở nhiều khu vực.

Báo cáo đề cập đạo luật GENIUS Act (Guiding and Establishing National Innovation for U.S. Stablecoins) được thông qua vào tháng 7/2025 như một khung pháp lý toàn diện đầu tiên tại Mỹ cho stablecoin thanh toán, qua đó thúc đẩy mức độ tham gia của khối tổ chức trong nước.

Dữ liệu khảo sát cho thấy 41% các công ty Fortune 500 đang đánh giá hoặc thử nghiệm thanh toán stablecoin báo cáo tiết kiệm chi phí từ 10% trở lên. Tuy vậy, việc mở rộng từ thử nghiệm nội địa sang quyết toán xuyên biên giới còn phụ thuộc việc nhiều khu vực (EU, châu Á – Thái Bình Dương, Mỹ Latinh) có các khuôn khổ tương thích.

Ngoài pháp lý, báo cáo coi hạ tầng chuyển đổi sang nội tệ ở cả nơi gửi và nơi nhận là điều kiện không thể thiếu. Nếu thiếu điểm đổi ra/vào tin cậy, thanh toán xuyên biên giới bằng stablecoin dễ bị giới hạn trong các “hành lang” thuần crypto.

Rào cản và rủi ro có thể làm chậm tốc độ phổ cập thanh toán stablecoin

Phân mảnh quy định và chi phí tuân thủ là hai lực cản lớn, vì doanh nghiệp phải đáp ứng AML, sàng lọc trừng phạt và cấp phép theo từng khu vực.

Báo cáo nêu khác biệt giữa các thị trường: Mỹ có GENIUS Act, trong khi EU (MiCA), Singapore và Hong Kong áp dụng các yêu cầu tuân thủ riêng. Với mô hình thanh toán xuyên biên giới, doanh nghiệp có thể phải “xếp chồng” nghĩa vụ tuân thủ ở mọi điểm chạm pháp lý, từ đó làm giảm lợi thế tốc độ.

Ở cấp vận hành, người dùng doanh nghiệp cần giám sát giao dịch, rà soát đối tác và lưu vết kiểm toán theo chuẩn tương đương hoặc cao hơn ngân hàng. Khi chi phí này tăng, một phần lợi ích từ quyết toán nhanh có thể bị bào mòn.

Rủi ro vận hành: lệch neo, thanh khoản phân mảnh và cầu nối chuỗi

Stablecoin vẫn đối mặt rủi ro lệch neo và rủi ro kỹ thuật khi di chuyển qua nhiều blockchain, đặc biệt trong bối cảnh thanh khoản bị phân mảnh giữa các mạng.

Báo cáo nhắc lại rủi ro lệch neo của các stablecoin lớn dù hiếm xảy ra. Ví dụ, USDC từng lệch khỏi mốc 1 USD trong khủng hoảng Silicon Valley Bank vào tháng 3/2023, cho thấy căng thẳng hệ thống ngân hàng có thể lan sang thị trường stablecoin.

Một thách thức khác là stablecoin được phát hành trên nhiều mạng, nên việc “bắc cầu” (bridging) có thể phát sinh rủi ro hợp đồng thông minh và độ trễ quyết toán. Với tổ chức xử lý khối lượng lớn, độ sâu thanh khoản trên một chuỗi có thể quan trọng hơn việc tiết kiệm phí nhỏ trên chuỗi khác.

Với người dùng bán lẻ, rào cản lại nằm ở trải nghiệm ví, mức độ chấp nhận của người bán và cơ chế bảo vệ người tiêu dùng. Đây là những mảng mà hạ tầng crypto theo mô tả trong báo cáo vẫn chưa đạt mức tương đương các phương thức thanh toán truyền thống.

Tác động thị trường: nhóm nào hưởng lợi nếu xu hướng tiếp diễn

Nếu khối lượng quyết toán stablecoin tiến tới các mốc dự phóng, nhu cầu về lớp hạ tầng chuyển tiền rẻ và nhanh sẽ tăng, tác động trực tiếp tới mạng lưới blockchain, DeFi, sàn và cổng thanh toán.

Morph dự phóng khối lượng quyết toán hằng năm có thể vượt 50 nghìn tỷ USD vào cuối 2026, dựa trên mức độ tham gia của tổ chức và mở rộng hành lang thanh toán. Trong kịch bản này, các mạng layer-1 và layer-2 có thông lượng cao, chi phí thấp cho chuyển stablecoin có thể thu hút thêm dòng sử dụng và doanh thu phí mạng.

Chênh lệch dòng giao dịch giữa USDC và USDT cũng phản ánh cạnh tranh của các nhà phát hành: USDC xử lý 18,3 nghìn tỷ USD so với 13,3 nghìn tỷ USD của USDT, trong khi USDT vẫn dẫn vốn hóa 187 tỷ USD. Điều này gợi ý sự tách biệt giữa “quy mô lưu hành” và “cường độ sử dụng”.

Ở lớp ứng dụng, DeFi hưởng lợi khi stablecoin lưu thông nhiều hơn nhờ thanh khoản sâu hơn. Cổng thanh toán và fintech tích hợp đường ray stablecoin có thể tận dụng tăng trưởng B2B, nhưng biên lợi nhuận có thể chịu áp lực khi giám sát của cơ quan quản lý tăng và yêu cầu tuân thủ tiệm cận chuẩn ngân hàng.

Tổng kết

Báo cáo của Morph đặt trọng tâm vào hai điểm: stablecoin đã đạt 33 nghìn tỷ USD giao dịch on-chain trong năm 2025 và có kịch bản tiến tới 5–10% thanh toán xuyên biên giới vào 2030. Thị trường sẽ cần theo dõi mức độ đồng bộ pháp lý giữa các khu vực, độ phủ on/off-ramp và cách các rủi ro vận hành như lệch neo, cầu nối chuỗi được kiểm soát khi quy mô tiếp tục tăng.