De Zuid-Afrikaanse minister van elektriciteit en energie, Kgosientsho Ramokgopa, stelt voor om de koolstofbelasting van het land op te schorten na druk van fossiele brandstoflobby's.

De koolstofbelasting is gebaseerd op het principe "de vervuiler betaalt" onder de Koolstofbelastingwet, die de kosten van fossiele brandstofintensieve activiteiten verhoogt. Toen de wet in 2019 werd aangenomen, werden koolstofemissies belast met een tarief van R120 (US$7,50) per ton koolstofdioxide. Maar sommige bedrijven behaalden grote kortingen van het bedrag tot slechts R6-R48 (US$0,37-2,50) per ton.

De belasting zal dit jaar verhoogd worden wanneer deze de tweede fase ingaat. De jaarlijkse belastinginkomsten worden geschat op R1,5 miljard (US$93 miljoen), wat hetzelfde bedrag is als werd besteed aan subsidies voor vroege kinderjaren in 2023.

De Zuid-Afrikaanse Koolstofbelastingwet werd aangenomen na meer dan tien jaar van onderhandelingen tussen concurrerende coalities van de overheid, belangengroepen en bedrijven. De belasting is onpopulair bij grote vervuilers, die stellen dat het de economie zal schaden en banenverlies zal veroorzaken in emissie-intensieve sectoren.

Toch wordt ongeveer 20% van de wereldwijde uitstoot onderworpen aan koolstofprijzen. Koolstofbelastingen zijn belangrijke manieren om het gedrag van vervuilende bedrijven te veranderen, de uitstoot van broeikasgassen te verminderen om klimaatverandering tegen te gaan en belastinginkomsten te gebruiken ten bate van de hele samenleving.

De Zuid-Afrikaanse regering heeft de koolstofbelasting consequent geïdentificeerd als een centraal nationaal beleid om haar Nationaal Vastgestelde Bijdragen te halen, die de emissiedoelstellingen van het land vastleggen. Zuid-Afrika heeft het Akkoord van Parijs geratificeerd, dat van landen vereist dat ze de uitstoot verder verminderen en hun nationale klimaatplannen elke vijf jaar herzien. Een hoger koolstofbelastingtarief vermindert zowel de kosten van de overgang naar schone energie als ongelijkheid.

Als leden van de Zuid-Afrikaanse academische gemeenschap en onderzoekers op het gebied van klimaatwetenschap, bestuur en recht, betogen wij dat de koolstofbelasting moet blijven als een kwestie van rechtvaardigheid.

Het verwijderen van de belasting zou op korte termijn een paar grote vervuilers ten goede komen. Maar dit zou ten koste gaan van alle anderen die in Zuid-Afrika wonen, zowel nu als in de toekomst.

Opschorting van de koolstofbelasting zou onwettig zijn en mensenrechten verzwakken

Omdat de Koolstofbelastingwet wetgeving is die door het parlement is aangenomen, zouden ministers in de uitvoerende macht van de regering die de uitvoering ervan proberen "op te schorten" de rechtsstaat ondermijnen. De rechtsstaat handhaaft de democratie, aangezien het parlement het volk vertegenwoordigt.

Het Zuid-Afrikaanse parlement heeft ook de Klimaatveranderingswet in 2024 tot wet verheven om ervoor te zorgen dat het land de uitstoot vermindert en een eerlijke bijdrage levert aan de wereldwijde inspanning om de opwarming van de aarde te verminderen.

De koolstofbelasting is in lijn met de Klimaatveranderingswet en vele klimaatbeleidsdoelstellingen die bevorderen, beschermen en vervullen:

van alle mensen in Zuid-Afrika, in overeenstemming met de grondwet van het land.

Een ommezwaai in de koolstofbelasting zou de credibiliteit van Zuid-Afrika in klimaatdiplomatie schaden

De Zuid-Afrikaanse regering is een progressieve leider in mondiale klimaatveranderingsonderhandelingen doordat zij ernaar streeft haar eerlijke deel te doen om de uitstoot van broeikasgassen wereldwijd te verminderen.

Het Zuid-Afrikaanse G20-voorzitterschap benadrukte klimaatactie onder de kernprincipes van gelijkheid, duurzaamheid en solidariteit in een steeds meer verdeelde wereld.

Het opschorten van de koolstofbelasting zou de credibiliteit van Zuid-Afrika in klimaatdiplomatie ondermijnen en haar vermogen om haar mondiale verplichtingen na te komen. Internationale klimaatfinanciers hebben al middelen toegezegd voor Zuid-Afrika om over te stappen van op steenkool gestookte elektriciteit naar schone energie op basis van het Just Energy Transition Partnership van het land. Dit legt uit hoe schone energie, industriële ontwikkeling en transport zullen worden geïntroduceerd om de doelstellingen te bereiken die zijn vermeld in de Nationaal Vastgestelde Bijdragen.

Het verwijderen van de koolstofbelasting zal vervuilende bedrijven niet vrijwaren van het betalen van belasting op hun uitstoot. Grote vervuilers zullen kosten betalen op de goederen die ze exporteren aan buitenlandse grenzen. Bedrijven uit landen zonder koolstofbelastingen betalen onder internationale koolstofbelastingregelingen zoals het Koolstofgrenscorrectiesysteem van de Europese Unie, dat schonere productie in staten buiten de Europese Unie probeert aan te moedigen.

Het opschorten van de koolstofbelasting zou het bedrag aan belastinginkomsten dat in Zuid-Afrika wordt geïnd verminderen en het industriële concurrentievermogen ondermijnen. Het zou ook de positie van het land in het wereldwijde handelssysteem verzwakken.

Concurrentievermogen, inclusieve economische ontwikkeling en het investeringsklimaat

Koolstofbelastingen behoren tot de meest effectieve manieren om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Belastingen motiveren bedrijven om over te stappen op schonere productie- en consumptiesystemen.

Goed ontworpen belastingen bevorderen innovatie in producten, diensten, processen en bedrijfsmodellen. Dit trekt op zijn beurt investeringen in de economie aan, wat noodzakelijk is voor het creëren van banen op de lange termijn.

Koolstofbelastingen kunnen ook ongelijkheid verminderen. Grote vervuilende bedrijven betalen meer koolstofbelasting en de regering kan dit geld gebruiken om diensten te verlenen aan achtergestelde gemeenschappen.

Sommige tegenstanders van de koolstofbelasting beweren dat het de energieprijzen zal verhogen, omdat vervuilers de belasting aan hun consumenten zullen doorberekenen. Belastingen genereren echter inkomsten die de regering kan besteden aan het vergroten van de toegang tot schone energie en het verlagen van de elektriciteitsprijzen in gebieden met lagere inkomens.

Nu belasting heffen op uitstoot betekent later minder betalen om aan klimaatverandering aan te passen

Het verminderen van de uitstoot is de belangrijkste manier om de effecten van klimaatverandering te minimaliseren. Het eigen onderzoek van de Zuid-Afrikaanse regering heeft aangetoond dat de negatieve impact van klimaatverandering op water, regenafhankelijke landbouw en infrastructuur alleen al het bruto binnenlands product per jaar met maximaal 3,6% zal verminderen in vergelijking met een wereld zonder klimaatverandering.

Deze verminderingen zullen zich in de loop van de tijd consequent opbouwen. In de komende 35 jaar zal naar schatting R259 miljard (of US$16,1 miljard) verloren gaan vanwege de schade veroorzaakt door inactiviteit op het gebied van opwarming van de aarde, als er geen koolstofbelasting is.

Deze verliezen zijn aanzienlijk. De sociale, economische en natuurlijke gevolgen van klimaatverandering nemen exponentieel toe met de mate van opwarming van de aarde, samen met de kosten om hieraan aan te passen.

Wij roepen de regering op om de Koolstofbelastingwet te blijven uitvoeren in overeenstemming met het grondwettelijke recht:

Britta Rennkamp, Senior onderzoeker bij het African Climate and Development Initiative, Universiteit van Kaapstad; Andrew Marquard, Senior onderzoeker naar energie en klimaatverandering, Universiteit van Kaapstad; Gina Ziervogel, Directeur van African Climate and Development Initiative, Professor in milieu- en aardrijkskundige wetenschappen, Universiteit van Kaapstad; Harald Winkler, Professor in klimaatveranderingsbeperking en ongelijkheid, Universiteit van Kaapstad; Mark New, Onderzoeksvoorzitter, African Climate and Development Initiative, Universiteit van Kaapstad; Melanie Murcott, Adjunct-hoogleraar, Universiteit van Kaapstad, Universiteit van Kaapstad; Ralph Hamann, Professor, Universiteit van Kaapstad, en Wikus Kruger, Onderzoeker in duurzame energie, Universiteit van Kaapstad

Dit artikel is opnieuw gepubliceerd vanuit The Conversation onder een Creative Commons-licentie. Lees het originele artikel.