Waarom Israëls economie nu bloeit

Het is het meest intrigerende economische verhaal waar niemand naar kijkt.

De afgelopen twee maanden zijn de internationale markten opgeschrikt door de Amerikaanse campagne tegen Iran, die de energieprijzen omhoog heeft gejaagd en enorme volatiliteit heeft gebracht in de wereldwijde toeleveringsketens voor alles van olie tot kunstmest. Tegen deze achtergrond hebben veel landen moeite gehad om hun economische dynamiek — en zelfs hun solvabiliteit — te handhaven. Één land echter niet.

Eerder deze week berichtte de Times of Israel dat de shekel, de nationale munteenheid van Israël, aanzienlijk in waarde was gestegen en nu voor minder dan drie ten opzichte van de Amerikaanse dollar werd verhandeld. Die historische grens is niet meer bereikt sinds het midden van de jaren negentig, toen optimisme over het zich ontvouwende Oslo-vredesproces en een verwacht post-Koude Oorlog "vredesdividend" de wereldwijde groei en het enthousiasme aanwakkerden.

Wat verklaart deze opleving nu? Een factor is het groeiende vertrouwen van investeerders. Het afgelopen jaar van conflict met Iran, eerst in de vorm van de Twaalfdaagse Oorlog van juni 2025 en meer recentelijk in de vorige maand gehouden "Operatie Brullende Leeuw", heeft als een soort showroom gediend voor Israëls geavanceerde defensietechnologie, en mensen merken het op. De hightech- en defensiesectoren van het land zijn al lang de motor van de zogenaamde "Startup Nation." Maar de afgelopen maanden hebben potentiële afnemers een eersteklas blik gekregen op de effectiviteit van Israëlische onderscheppingsraketten, drones en langeafstandsaanvalscapaciteiten op het slagveld. Dit heeft zich vertaald in kapitaalinstromen en aankooporders die de Israëlische economie sterk hebben versterkt.

Bovendien zijn er nog meer innovaties in de pijplijn. Dit omvat vooruitgang op het gebied van laserverdediging die, eenmaal volwassen, belooft de kosten voor het onderscheppen van vijandelijke raketten drastisch te verlagen — mogelijk van tienduizenden of honderdduizenden dollars per "schot" naar slechts een paar dollar. En na verloop van tijd zouden dergelijke systemen hetzelfde kunnen doen voor andere landen die worden geconfronteerd met ballistische raketdreigingen.

Een andere relevante factor is het inherente optimisme van de Israëliërs zelf. Ondanks een constante staat van geopolitieke belegering staat Israël al lang bekend als een van de gelukkigste plekken om te wonen op aarde — een weerspiegeling van het robuuste, veerkrachtige individualisme van het land. Die mentaliteit betaalt zich nu uit, nu Israëliërs verder beginnen te kijken dan de afgelopen tweeënhalf jaar oorlog met Hamas, Hezbollah en andere radicale actoren — en naar een potentiële regionale heroriëntatie waarbij de existentiële dreiging van Iran wordt verminderd, zo niet volledig geëlimineerd, en vrede met Libanon, ooit een vrome wens, plotseling lijkt op een reële mogelijkheid.

Zoals altijd zijn er echter winnaars en verliezers in dit economische beeld. Kleinere bedrijven in Israël worden benadeeld door de sterker wordende shekel. "Een dollarkoers onder NIS 3 is een doodsteek voor de exportwinstgevendheid," heeft Avraham Novogrocki, voorzitter van de Israel Manufacturers' Association, uitgelegd aan de Times of Israel. "Een cumulatieve verandering van ongeveer 20% in de wisselkoers wist winstmarges volledig uit en duwt fabrieken tot de rand van sluiting." Een meer gematigde, duurzame wisselkoers, zo waarschuwen Novogrocki en anderen, zou de economische groei van het land veel beter ondersteunen.

Over het geheel genomen staat de sterker wordende shekel echter als een krachtig bewijs van hoe zowel buitenlandse investeerders als Israëliërs zelf de langetermijnvooruitzichten van het land beoordelen. Na tweeënhalf jaar conflict, massale politieke verschuivingen en een ingrijpend herschikt regionaal strategisch speelveld, lijkt Israël voor velen een steeds betere gok.